कहिलेकाँही समय पाउँदाखेरि खोजी खोजी नभए पनि आँखाको अगाडि परि हालेमा पुरै नपढे पनि शिर्षकहरु भने अवश्य हेर्ने गरेको छु। संदर्भ पत्रिकाको हो। २०६५ को मंसीर अंक विमोचन मासिक पत्रिका परदेशमा र ढीलै भए पनि हेर्ने मौका पाएँ। शिर्षकहरु सरसर्ती हेर्ने क्रममा “पुरुष वेश्या को कथा पलपल मा” भन्ने ठूला ठूला अक्षरहरुमा गएर आँखाले विश्राम मागे। भनौ न शिर्षक नै काफी थिए यो लेखको लागि तर भलै शिर्षकले मात्र हुनेवाला केहि थिएन। हुन त यो वेश्या शब्द आफैंमा घृणित छन् आजको यस समयमा पनि। त्यसमाथि हाम्रो जस्तो नेपाली समाजमा त अझ घृणित मानिन्छ।
हामी सवैले सुनेका छौ र वुझेका पनि छौं कि वेश्या भनेको के हो भनेर। यो जगतमा महिला र पुरुष आफैंमा स्वयं वेश्या हँदैन। तर यो समाजले त्यसरी हेरेको छैन। शिर्षक ज्यादै रमाईलो थियो पुरुष वेश्या। त्यसमाथि आफु स्वयं पुरुष भएको नाताले लेख पढदै गएँ। वेश्या पुरुषको कथामा आधारित चलचित्रको नाम रहेछ पलपल। धेरै थोरैको संख्या नगनि भन्ने हो भने पुरुष वेश्या हुन्छ भन्ने कुरामा म सय प्रतिशत सहमत। र महिला वेश्या हुन्छ भन्ने कुरामा पनि सय प्रतिशत सहमत। यस किसिमको धन्दामा लागेका पुरुष र महिला यो संसारमा अनगिन्ति छन्। त्यसमा काला जातका पनि छन्। गोरा जातका पनि छन्। मंगोल जातका पनि छन्। पढेका पनि छन्। अनपढ पनि छन्। धनी पनि छन्। गरिव पनि छन्। यस संसारका मानिसहरुका सेक्सुअल चाहाना उसको लिङ्ग, धर्म, जात, ब्यावसाय र परिस्थितिले फरक पादैन। त्यो त उनीहरुल्ााई अंकुश लाउने षड्यन्त्र मात्र हुन। जो भोलि आफैं विष्फोटन भएर जान्छन्। यदि यी र यस्ता कुराहरु एउटा जात, धर्म, लिङ्ग, समुहप्रति इंकित गरिन्छ भने त्यो स्वत पूर्वाग्रही विचार हो भन्न सकिन्छ। यो समाज भनेको सभ्यताको चरम सीमामा पुगेका मानिसहरुका समाज हुन। प्रत्येक चिज यस्तो होस जसको कुनै दोष नै नहोस, यो असंभव छ। दोष र गुण त हरेक निर्जिव वस्तुसँग पनि छ। त्यसमा हामी त मानिस। हामीमा अलिकति माया छ। अलिकति घृणा छ। अलिकति लोभ छ। अलिकति ईर्ष्या छ। साँच्चि कसैले एउटा मान्छेको वारेमा अगाडि आएर वोल्छ भने कम्तिमा यति कुराहरुको खण्डमा गरेको हुनुपर्छ। नत्रभने त्यो ओकालत नै होईन। यदि राम्रा मात्रै र नराम्रा मात्रै कुरा गरिन्छ भने त्यो मान्छे त्यसप्रति अनुग्रहि छन् यात पूर्वाग्रहि छन् भन्न सकिन्छ। आजको जमानामा मानिसलाई वोल्ने अधिकार छ। लेख्ने अधिकार छ। लेखिसकेपछि पढ्ने अधिकार त झन छँदैछ। तर कसैको ब्यक्तिगत अधिकार र चरित्र हनन भने गर्न पाईने छैन।
अँ प्रसङ्ग थियो पत्रिकाको। यो पत्रिका पाएदेखि काममा जाँदा उतै लिएर जान्छु। कोठामा आउँदा सँगै लिएर आउँछु। केहि लेख्ने ईच्छा जागेर आयो। लेख्न भनेर के तयार मात्रै हुन्छु। वीचमा वीचमा आउने मान्छेले पुरै प्रसङ्ग विमुख बनाई दिन्छ। शुरु गर्छु फेरि अर्कै काम आईपर्छ। मेलोमेसो हराएर झाँट चल्छ। उसैत नचलेकोमाथि। अघि नै वेलिविस्तार लगाई सके कि चलचित्रको नाम हो पलपल। र कथाको मुख्य आसय भनेको नै पुरुष बेश्याले महिला ग्राहकबाट पैसा लिएर यौन सम्पर्क गर्नु। पत्रिकाले भने वमोजिम यस चलचित्रका वेश्या पुरुषहरुको ग्राहकहरु लाहूरेका श्रीमतीहरु अथवा साधारण भाषामा लाहूरेनीहरु हुन्छन्। लामो समयसम्म आफ्ना श्रीमानहरु विदेशमा रहेको कारण आफ्नो तीव्र यौनेच्छालाई पैसा तिरेर ती बेश्या पुरुषहरुसँग तृष्णा मेट्छन। लेखक नखुलेका उक्त लेखमा चलचित्रको निर्देशक, निर्माता र कथा समेत उकेश दाहालको रहेका छन्। समाजमा घटेका घट्नालाई उत्खनन् गर्ने जमर्को कसेका छन् निर्देशक तथा निर्माता दाहालले। तर मैले यहाँ उल्लेख गर्न चाहेको कुरा भने अलिक फरक छ। म निर्माता, निर्देशक तथा लेखक दाहालसँग सहमत छु कि उहाँले भन्नु भए झै “सेक्स प्राकृतिक माग हो।” “समाज जति सभ्य देखिन्छ त्यति नै सेक्सुअल हुन्छ।” अव यी वाहेकका कुनै पनि कुरा र तर्कहरुसँग म सहमत छैन। लाहूरेहरु र उनका परिवारहरुलाई वदनामी अभिप्रायले प्रस्तुत गर्न खोजिएको यस चलचित्रमा दाहाल जीको मनसाय भने वुझ्न सकिएको छैन।
यो समाजले लाहूरेहरुलाई कहिले पो वदनामको खास्टो ओढाउन चाहेका छैनन् र? होईन भने दाहाल जी स्वयं आफु लाहूरे भन्ने शब्दसँग परिचित हुनुहुन्न कि त पूर्वाग्रही हुनुहुन्छ। लाहूरे शब्द र जातको उत्पति कहाँ, कहिले र कसरी भयो? र लाहूरे भनेर क―कस्लाई सम्बोधन गरिन्छ भन्ने कुरामा नै अनभिज्ञ हुनुहुन्छ। यदि यी कुराहरुबाट उहाँ जान वा परिचित हुनुहुन्छ भने यत्त्रो दुश्साहस कसरी गर्नभयो कि! एउटी विक्षिप्त नारी जस्ले आफ्नो श्रीमानसँग छुट्टिएर बस्नुको पीडादायी जीवन भोगिरहेकी हुन्छिन, जसको वाध्यतालाई विचरी भन्नुको सट्टामा उसको कलकलाउँदो वैंश देखेर र्याल काढ्दै बदनामीको उपमा दिने कहाँसम्मको न्याय संगत छन्? पीडाको वेचविखन गर्न अपरिहार्य छ? उनको फक्रेको फुल जस्तो यौवनको उराठलाग्दो जीवनको गीत गाएर गाउँ टोल हल्लाउने कतिको विवेकसिल कुरा हुन? दाहाल जीको चलचित्रको कन्सेप्ट उत्कृष्ट छन् तर दृष्टिकोण ठीक छैन। होईन भने उत्तर दिनोस कि यत्त्रो नेपाली महिला वेश्याहरुको प्रतिनिधित्व मुठीभरका लाहुरेनीहरुले कसरी गरेका छन्? यो देशले लाहूरे र उनका परिवारहरुले गरेका राम्रा कामहरुको मूल्याङ्कन, आदर र सत्कार कहिल्यै गरेका छन्? आजको युगलाई सीधा अर्थमा हेर्ने हो भने पनि लाहूर किन पठाइयो भन्दा यसको उत्तर एक मात्र आउँछ जो हामी सवैलाई थाहै छ। अथवा यसो भनौ ऐना जतिकै छर्लङ्ग देख्न सकिन्छ। सेक्सुअल अन्तरद्वन्द देखाउनको लागि किन लाहूरेनीहरु नै उपयूक्त ठानियो त? के मानवीय सेक्सूअलिटी मात्रै लाहूरेनीहरुसँग छन्? यात लाहूरेनी हुनु नै सेक्सुवालिटी बढ्नु हो? निर्माता तथा निर्देशक जी शायद ब्यावसायिक रुपमा माथि उठ्न सक्नुहोला। तर कसैको ब्यक्तिगत तथा समूहको चरित्र हत्या गरेर कमाएको सम्पति तथा रुपियाँ कुनै दुई नम्वरी धन्दाभन्दा फरक मान्न सकिन्न। यो भन्दा अगाडिको अंकमा पनि लाहुरेनीहरुको वारेमा चरित्र हत्याको वारेमा लेखेका थिए। त्यसको वारेमा कुनै चर्चा परिचर्चा उठेन होला भन्छु कारण कति ठाउँमा शायद त्यो सही पनि हुनसक्छ। कति सही पनि थिए होला। तर आज आएर एउटा छायाँचित्र नै तयार गरेर आम दर्शक सामु ल्यान खोज्नु यसको अर्थ के हुनसक्छ? भोलि बाटोमा हाम्रा छोरीचेली निस्केर हिड्दा दाहाल जी तँपाईको समाजले के भनेर हेर्छन्? के भोलि हाम्रा लाहुरेनी दिदी वहिनीहरु एउटाले गरेको दोषमा घरभन्दा वाहिर निस्केर नहिड्ने? हाट बजारमा निस्केर कुनै आफन्त पुरुषसँग नवोल्ने? सँगै नहिड्ने? तँपाइको चलचित्रलाई स्यावास दिदैं घरमा नै कोचिएर वस्ने? कसैको बारेमा काल्पनिक कथा बनाएर चारित्रिक हत्या गर्नुको अर्थ के? दाहाल जी नाफा कमाउन चाहनुहुन्छ या बदनाम गर्न चाहनुहुन्छ? लाहूरेनी हुनु भनेको के अभिसाप हो? अव लाहूरे र तीनका परिवारहरु सचेत हुने वेला आएको छ।
हामी सवैले सुनेका छौ र वुझेका पनि छौं कि वेश्या भनेको के हो भनेर। यो जगतमा महिला र पुरुष आफैंमा स्वयं वेश्या हँदैन। तर यो समाजले त्यसरी हेरेको छैन। शिर्षक ज्यादै रमाईलो थियो पुरुष वेश्या। त्यसमाथि आफु स्वयं पुरुष भएको नाताले लेख पढदै गएँ। वेश्या पुरुषको कथामा आधारित चलचित्रको नाम रहेछ पलपल। धेरै थोरैको संख्या नगनि भन्ने हो भने पुरुष वेश्या हुन्छ भन्ने कुरामा म सय प्रतिशत सहमत। र महिला वेश्या हुन्छ भन्ने कुरामा पनि सय प्रतिशत सहमत। यस किसिमको धन्दामा लागेका पुरुष र महिला यो संसारमा अनगिन्ति छन्। त्यसमा काला जातका पनि छन्। गोरा जातका पनि छन्। मंगोल जातका पनि छन्। पढेका पनि छन्। अनपढ पनि छन्। धनी पनि छन्। गरिव पनि छन्। यस संसारका मानिसहरुका सेक्सुअल चाहाना उसको लिङ्ग, धर्म, जात, ब्यावसाय र परिस्थितिले फरक पादैन। त्यो त उनीहरुल्ााई अंकुश लाउने षड्यन्त्र मात्र हुन। जो भोलि आफैं विष्फोटन भएर जान्छन्। यदि यी र यस्ता कुराहरु एउटा जात, धर्म, लिङ्ग, समुहप्रति इंकित गरिन्छ भने त्यो स्वत पूर्वाग्रही विचार हो भन्न सकिन्छ। यो समाज भनेको सभ्यताको चरम सीमामा पुगेका मानिसहरुका समाज हुन। प्रत्येक चिज यस्तो होस जसको कुनै दोष नै नहोस, यो असंभव छ। दोष र गुण त हरेक निर्जिव वस्तुसँग पनि छ। त्यसमा हामी त मानिस। हामीमा अलिकति माया छ। अलिकति घृणा छ। अलिकति लोभ छ। अलिकति ईर्ष्या छ। साँच्चि कसैले एउटा मान्छेको वारेमा अगाडि आएर वोल्छ भने कम्तिमा यति कुराहरुको खण्डमा गरेको हुनुपर्छ। नत्रभने त्यो ओकालत नै होईन। यदि राम्रा मात्रै र नराम्रा मात्रै कुरा गरिन्छ भने त्यो मान्छे त्यसप्रति अनुग्रहि छन् यात पूर्वाग्रहि छन् भन्न सकिन्छ। आजको जमानामा मानिसलाई वोल्ने अधिकार छ। लेख्ने अधिकार छ। लेखिसकेपछि पढ्ने अधिकार त झन छँदैछ। तर कसैको ब्यक्तिगत अधिकार र चरित्र हनन भने गर्न पाईने छैन।
अँ प्रसङ्ग थियो पत्रिकाको। यो पत्रिका पाएदेखि काममा जाँदा उतै लिएर जान्छु। कोठामा आउँदा सँगै लिएर आउँछु। केहि लेख्ने ईच्छा जागेर आयो। लेख्न भनेर के तयार मात्रै हुन्छु। वीचमा वीचमा आउने मान्छेले पुरै प्रसङ्ग विमुख बनाई दिन्छ। शुरु गर्छु फेरि अर्कै काम आईपर्छ। मेलोमेसो हराएर झाँट चल्छ। उसैत नचलेकोमाथि। अघि नै वेलिविस्तार लगाई सके कि चलचित्रको नाम हो पलपल। र कथाको मुख्य आसय भनेको नै पुरुष बेश्याले महिला ग्राहकबाट पैसा लिएर यौन सम्पर्क गर्नु। पत्रिकाले भने वमोजिम यस चलचित्रका वेश्या पुरुषहरुको ग्राहकहरु लाहूरेका श्रीमतीहरु अथवा साधारण भाषामा लाहूरेनीहरु हुन्छन्। लामो समयसम्म आफ्ना श्रीमानहरु विदेशमा रहेको कारण आफ्नो तीव्र यौनेच्छालाई पैसा तिरेर ती बेश्या पुरुषहरुसँग तृष्णा मेट्छन। लेखक नखुलेका उक्त लेखमा चलचित्रको निर्देशक, निर्माता र कथा समेत उकेश दाहालको रहेका छन्। समाजमा घटेका घट्नालाई उत्खनन् गर्ने जमर्को कसेका छन् निर्देशक तथा निर्माता दाहालले। तर मैले यहाँ उल्लेख गर्न चाहेको कुरा भने अलिक फरक छ। म निर्माता, निर्देशक तथा लेखक दाहालसँग सहमत छु कि उहाँले भन्नु भए झै “सेक्स प्राकृतिक माग हो।” “समाज जति सभ्य देखिन्छ त्यति नै सेक्सुअल हुन्छ।” अव यी वाहेकका कुनै पनि कुरा र तर्कहरुसँग म सहमत छैन। लाहूरेहरु र उनका परिवारहरुलाई वदनामी अभिप्रायले प्रस्तुत गर्न खोजिएको यस चलचित्रमा दाहाल जीको मनसाय भने वुझ्न सकिएको छैन।
यो समाजले लाहूरेहरुलाई कहिले पो वदनामको खास्टो ओढाउन चाहेका छैनन् र? होईन भने दाहाल जी स्वयं आफु लाहूरे भन्ने शब्दसँग परिचित हुनुहुन्न कि त पूर्वाग्रही हुनुहुन्छ। लाहूरे शब्द र जातको उत्पति कहाँ, कहिले र कसरी भयो? र लाहूरे भनेर क―कस्लाई सम्बोधन गरिन्छ भन्ने कुरामा नै अनभिज्ञ हुनुहुन्छ। यदि यी कुराहरुबाट उहाँ जान वा परिचित हुनुहुन्छ भने यत्त्रो दुश्साहस कसरी गर्नभयो कि! एउटी विक्षिप्त नारी जस्ले आफ्नो श्रीमानसँग छुट्टिएर बस्नुको पीडादायी जीवन भोगिरहेकी हुन्छिन, जसको वाध्यतालाई विचरी भन्नुको सट्टामा उसको कलकलाउँदो वैंश देखेर र्याल काढ्दै बदनामीको उपमा दिने कहाँसम्मको न्याय संगत छन्? पीडाको वेचविखन गर्न अपरिहार्य छ? उनको फक्रेको फुल जस्तो यौवनको उराठलाग्दो जीवनको गीत गाएर गाउँ टोल हल्लाउने कतिको विवेकसिल कुरा हुन? दाहाल जीको चलचित्रको कन्सेप्ट उत्कृष्ट छन् तर दृष्टिकोण ठीक छैन। होईन भने उत्तर दिनोस कि यत्त्रो नेपाली महिला वेश्याहरुको प्रतिनिधित्व मुठीभरका लाहुरेनीहरुले कसरी गरेका छन्? यो देशले लाहूरे र उनका परिवारहरुले गरेका राम्रा कामहरुको मूल्याङ्कन, आदर र सत्कार कहिल्यै गरेका छन्? आजको युगलाई सीधा अर्थमा हेर्ने हो भने पनि लाहूर किन पठाइयो भन्दा यसको उत्तर एक मात्र आउँछ जो हामी सवैलाई थाहै छ। अथवा यसो भनौ ऐना जतिकै छर्लङ्ग देख्न सकिन्छ। सेक्सुअल अन्तरद्वन्द देखाउनको लागि किन लाहूरेनीहरु नै उपयूक्त ठानियो त? के मानवीय सेक्सूअलिटी मात्रै लाहूरेनीहरुसँग छन्? यात लाहूरेनी हुनु नै सेक्सुवालिटी बढ्नु हो? निर्माता तथा निर्देशक जी शायद ब्यावसायिक रुपमा माथि उठ्न सक्नुहोला। तर कसैको ब्यक्तिगत तथा समूहको चरित्र हत्या गरेर कमाएको सम्पति तथा रुपियाँ कुनै दुई नम्वरी धन्दाभन्दा फरक मान्न सकिन्न। यो भन्दा अगाडिको अंकमा पनि लाहुरेनीहरुको वारेमा चरित्र हत्याको वारेमा लेखेका थिए। त्यसको वारेमा कुनै चर्चा परिचर्चा उठेन होला भन्छु कारण कति ठाउँमा शायद त्यो सही पनि हुनसक्छ। कति सही पनि थिए होला। तर आज आएर एउटा छायाँचित्र नै तयार गरेर आम दर्शक सामु ल्यान खोज्नु यसको अर्थ के हुनसक्छ? भोलि बाटोमा हाम्रा छोरीचेली निस्केर हिड्दा दाहाल जी तँपाईको समाजले के भनेर हेर्छन्? के भोलि हाम्रा लाहुरेनी दिदी वहिनीहरु एउटाले गरेको दोषमा घरभन्दा वाहिर निस्केर नहिड्ने? हाट बजारमा निस्केर कुनै आफन्त पुरुषसँग नवोल्ने? सँगै नहिड्ने? तँपाइको चलचित्रलाई स्यावास दिदैं घरमा नै कोचिएर वस्ने? कसैको बारेमा काल्पनिक कथा बनाएर चारित्रिक हत्या गर्नुको अर्थ के? दाहाल जी नाफा कमाउन चाहनुहुन्छ या बदनाम गर्न चाहनुहुन्छ? लाहूरेनी हुनु भनेको के अभिसाप हो? अव लाहूरे र तीनका परिवारहरु सचेत हुने वेला आएको छ।

कोई टिप्पणी नहीं:
एक टिप्पणी भेजें
नेपाली गरीब हरुको पिडा बोकेको एक मात्र बल्ग गुल्मी राङ्बास ले हाम्रो नेपाली गरीब हरुको पिडा लाई नै उजगार गर्दछ